Σωματικό Θέατρο…με λίγα λόγια.

 

Η τέχνη του Σωματικού Θεάτρου, έχοντας μία πολύ μακρά εξελικτική πορεία –  ξεκινώντας από την μέθοδο Stanislavski με τα Physical Actions, την πολυετή εκτεταμένη πρακτική έρευνα του Grotowski και των περφόρμερ του στις ψυχοσωματικές τεχνικές, του Eugenio Barba με την έρευνα και συνδυασμό πρακτικών του θεάτρου της Ανατολής και της Δύσης, τις προσεγγίσεις από τον κόσμο του χορού, της παντομίμας, της μιμικής –  έχει πάρει πολλές κατευθύνσεις και  ως προς την μέθοδο της τέχνης του ηθοποιού και ως προς την λειτουργική και αισθητική προσέγγιση της θεατρικής παράστασης.

Τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν το Σωματικό Θέατρο έγκειται σε δυο βασικά πεδία.

Το πρώτο είναι η διαδικασία θεατρικής έρευνας του ηθοποιού-περφόρμερ. Η διαδικασία αυτή αποτελείται από σειρά ψυχοσωματικών διεργασιών με στόχο την αφύπνιση του ενστικτώδους σώματος στην σχέση ερεθίσματος – αντίδρασης (impulse-reaction) της θεατρικής διάδρασης, της ανακάλυψης των σωματικών εργαλείων στην έκφραση εννοιών, συναισθημάτων, συνθηκών χωρίς την εμπλοκή της καθημερινής κριτικής σκέψης αλλά του ‘βαθύτερου νου’ που δρα σε αρμονία με την σωματική ανταπόκριση. Βασίζεται στην απόλυτη παρουσία του ηθοποιού στο ‘εδώ και τώρα’ της σκηνικής  δράσης, στην συναίσθηση του εαυτού, των άλλων ηθοποιών, του κοινού, του χώρου ως ενός ενιαίου χωρο-χρονικού σύμπαντος.

Η χρήση λόγου στο Σωματικό Θέατρο υπάρχει αλλά είναι η αφορμή για την κινησιολογική διερεύνηση που προσφέρει το αρχικό υλικό στον ηθοποιό για να χτίσει την διαδρομή του. Ο λόγος γίνεται αναπόσπαστο μέρος της κίνησης και της αναπνοής και δρα διαλεκτικά με την ψυχοσωματική μεταμορφωτική διαδικασία. Ο περφόρμερ του σωματικού θεάτρου βιώνει την παράσταση με τα σωματικά του εκφραστικά εργαλεία σε εγρήγορση χωρίς να ασχολείται απαραίτητα με το ψυχολογικό προφίλ του ρόλου. Γίνεται η ίδια η έννοια, το ίδιο το μήνυμα, η ίδια η συνθήκη, το ίδιο το συναίσθημα, ο ίδιος ο λόγος ως μια ενεργειακή δυναμική.

Το δεύτερο πεδίο είναι οι λειτουργικές και αισθητικές επιλογές στην παράσταση του Σωματικού Θεάτρου. Υπερτερεί ο συμβολισμός και όχι ο ρεαλισμός. Η κάθετη πορεία του θεατρικού χρόνου και όχι η γραμμική. Η αφαίρεση στις σκηνικές επιλογές και όχι η περιγραφή του καθημερινού χώρου. Το σώμα του ηθοποιού είναι ο βασικός πυρήνας όπου εξελίσσεται η δράση και ο χώρος δρα σαν το τοπίο που φέρει τα σύμβολα που τον ενώνουν με τον υλικό κόσμο.

Ζητούμενο είναι η άμεση σύνδεση του κοινού-ηθοποιου σε μια κοινή ψυχοσωματική εμπειρία.

Η πρόθεση ενός περφόρμερ ή σκηνοθέτη Σωματικού Θεάτρου είναι καταρχάς η δική του ανάγκη για ανακάλυψη, για επαναπροσδιορισμό, για εξέλιξη. Η χωρίς συμβιβασμούς έρευνα με την αφαίρεση της κοινωνικής μάσκας του εαυτού του περφόρμερ, των εσωτερικών του εμποδίων ( Grotowski – via negativa) στο ξεδίπλωμα της ψυχής μέσα από το παλλόμενο σώμα που τόσο καλά γνωρίζει και φέρει την ιστορία του κόσμου.